نمکدان

surl

دکتر سید محسن مداح

متخصص تغذیه

قسمت بعضی هاازهمه نمک های زندگی همین نمکدان سر سفرهاست، که باقی زندگی همه ترشی بوده و تندی؛ چشیده و نچشیده برکاسه ماست وسالاد ودوغو … می پاشند.می گویند این نمکدان هم از آن نامردهای روزگار استکه بی صدا کمر به پُرفشاری خون و سکته زدن ما بسته است.با این حال مثل خیلی از نبایدهای دیگر زندگی، بی نمک نمی گذرد، کم نمک هم حال نمی دهد تا آنجا که از آن قدیمی ترها تا بچه های امروز همه نمک خورده ایم:از دَرار سرِ خیار و اشبل و زیتون تا پیتزا و هات داگ و بقیه.دروغ چرا،ما خودمان هم چند دستگاه نمکدان پنچ لول سرپُر در منزل دم دست داریم که البته وقتی مهمان می آید قایم شان می کنیم!
  • در دنیا ۲۶% بزرگسالان مبتلا به پُرفشارخونی هستند و حدود ۴۷% موارد بیماری ایسکمیک قلب و ۵۴% موارد سکته مغزی مربوط به پرفشاری خون است. در ایران، بر اساس آخرین مطاالعه کشوری بیماری های غیرواگیر، فراوانی پرفشاری خون در مردان و زنان به ترتیب ۷/۲۴% و ۶/۲۸% بوده است.
  • کاهش حتی مختصر فشارخون تاثیر زیادی بر سلامت جامعه دارد بطوریکه کاهش ۳ میلی متر جیوه در فشار خون سیستولیک موجب ۸% کاهش مرگ و میر  ناشی از سکته مغزی و ۵% کاهش مرگ و میر بیماری ناشی از عروق کرونر قلب می شود.حتی افراد مبتلا به پرفشارخونیمختصربالا (pre-hypertension)  کهبافشارخونسیستولیک ۱۲۰ تا ۱۳۹ میلیمترجیوه وفشارخون دیاستولیک ۸۰ تا ۸۹ میلیمترجیو ه تعریف می شود،درمعرض خطربیماری قلبی- عروقی هستند.
  • ۹۰ تا ۹۵ درصد موارد پُرفشاری خون از نوع اولیه اند و بعبارتی از شیوه زندگی به همراه استعداد ذاتی و گذشت سن ناشی می شوند. پرفشارخونی های ساده(uncomplicated) درstage یک(فشار خون سیستولیک بین ۱۴۰ تا ۱۵۹ و دیاستولیک بین ۹۰ تا ۹۹ میلی متر جیوه) ابتدا باید با مداخلات تغذیه ای درمان شوند. در موارد درمان دارویی نیز توجه به تغذیه بیمار از ارکان درمان است.
  • عوامل مربوط به شیوه زندگی در ایجاد پرفشاری خون عبارتند از: چاقی، کم تحرکی، رژیم غذایی نامناسب (مصرف بالای سدیم ودریافت کم پتاسیم)،استعمال دخانیات، است رسوم صرف بیش ازاندازه الکل. کاهش وزن به اندازه ۵ کیلوگرم در فرد مبتلا به اضافه وزن بطور متوسط فشار خون سیستولیک را ۴/۴ میلی متر جیوه و فشار خون دیاستولیک را ۶/۳ میلی متر جیوه کاهش می دهد. مصرف ۵ سروینگ میوه (هر سروینگ به حجم یک سیب متوسط) و ۵ سروینگ سبزی یا سالاد (هر سروینگ به حجم یک لیوان) با تامین پتاسیم کافی به کنترل فشار خوندرمبتلایان به پرفشاری خون کمک می کند. ورزش منظم به میزان «حداقل» ۱۵۰ دقیقه در هفته به کنترل فشارخون کمک می کند.مصرف بیش از حد متعادل الکل(بیشتر از یک سهم درروزبرای زنان و مردان ریزجثه وبیشتر از دوسهم درروز برای مردان)با پرفشاری خون مرتبط است. هرسهم ازمشروبات الکلی برای آبجو ۳۴۰ گرم،شراب (باالکل ۱۲%)  ۱۴۰گرم، برای انواع مشروبات تقطیر شده مثل ودکا و ویسکی و … ۴۲ گرماست.
  • بر اساس راهنمای تغذیه آمریکا مصرف روزانه نمک برای هر فرد باید از ۶ گرم تجاوز نکند (کمتر از ۲۴۰۰ میلی گرم سدیم در روز) که معادل یک قاشق چای خوری نمکاست (مجموع نمک موجود در غذاها و اضافه شده در هنگام پخت و نمک پاش سر میز). در افراد سالمند، مبتلایان به پرفشاری خون و دیابت و اختلالات مزمن کلیه دریافت روزانه سدیم نباید بیشتر از ۱۵۰۰ میلی گرم باشد. دریافت زیاد سدیم ازرژیم غذایی یکی ازمهمترین عوامل تاثیر گذار برپرفشاری خون است. با این وجود حساسیت فشار خون به دریافت سدیم در همه افراد شبیه هم نیست و بستگی به سن،نژاد، میزان فشارخون، دریافت پتاسیم وحساسیت ذاتی سیستم رنین- آنژیوتانسین- آلدسترون در فرددارد.
  • منابع سدیم در رژیم غذایی علاوه بر اقلام نام آشنایی چون زیتون، خیارشور، اشبل، آجیل شور، ذرت بو داده، سوسیس، کالباس، چیپس، پفک و… شامل غذاهای فراوری شده شامل انواع سس ها (سس قرمز، کچاپ، مایونز)، سوپ های آماده،غذاهایبستهبندیشده، همه غذاهایکنسرو شده، فست فودها و کلیه غذاهای رستورانی است مگر اینکه تولید کننده در برچسب آن اعلام کند که کم نمک تهیه شده است.
  • فواید رژیم غذایی کم نمک علاوه بر تاثیر مثبت بر فشار خون شامل کاهش خطر بیماری های subclinical قلب (مثل هیپرترفی بطن چپ، ventricular fibrosis و diastolic dysfunction) و آسیب کلیوی، بدخیمی معده، اختلال در متابولیسم املاح (دفع ادراری کلیسم و در نتیجه پوکی استخوان) و خطر Heart failure  است.
Esteghamati A, et al.  BMC Public Health. 2009 May 29; 9: 167-177.

15 thoughts on “نمکدان”

  1. مریم پارسی می‌گه:

    دکتر جان پس چرا وبلاگتون رو به روز نمی کنید خیلی وقته مطلب جدیدی نذاشتین … من از مراجعه کننده های شما هستم و تازه ۱۶ مهر به شما مراجعه کردم و قراره ۱۶ کیلو لاغر شم … هر روز کتابتونو میخونم هرروز با خودم صحبت می کنم … خودمو تشویق میکنم حرفای شما رو هم از یاد نمی برم … به امید لاغری

    1. اشکان خوش سرور می‌گه:

      خانوم مریم پارسی
      سلام
      امیدوارم تا به الان که ۲۹ فروردین ۹۴ ، در مسیر هدفتون خییییلی خوب گام برداشته،
      وبه حداکثر وزن ایده آل تون رسیده باشید.
      من یکی از مراجعه کنندگان یا بهتر بگم یکی از دوست های صمیمی دکتر مداح هستم.
      هدف خودم رو توی دی ماه ۹۰ انتخاب کردم واز اون روز به بعد با همراهی جناب آقای مداح نوع نگاهم به زندگیم، نوع زیستنم به کلی تغییر کرد.
      من ۱۲۳٫۱ کیلو گرم بودم والان خدا روشکر به ۱۰۲٫۷ رسیدم.البته بگم طی تقریبا ۹ ماه به این وزن رسیدم ومابقیش خدا روهزار مرتبه شکر تونستم ثابت بمونم.
      خانوم پارسی عزیز،اگر بخوام این ۴ سال تجربه خودم رو توی یک جمله براتون خلاصه کنم اینو می گم که:
      “شما اگر برای لاغر بودن ویا فرقی نمی کنه برای چاق شدن هدفگذاری می کنید زمان می زارین هزینه می کنید و از همه مهم تر رنج مقدس رو به جون می خرید،با ید بگم که سخت در اشتباهید!”
      شاید از شنیدن جمله ی بالا خیییییلی تعجب کردید اما وقتی که توی چندین نشست هایی که من با مراجعه کنندگان ایشون در حضور خودشون این جمله رو گفتم کاملا حرف من رو تایید کردن!
      خانوم مریم پارسی عزیز ما اصلا قرار نیست که لاغر بشیم قراره یاد بگیریم چه طور غذا بخوریم و چگونه خودمون رو در برابر انبوهی از مواد خوراکی به ظاهر لذیذ ودل فریب کنترل کنیم
      به طور مثال اگر شما ۲۵ ساه هستید و مراجعه کردین برای لاغری من به شما می گم ۲۵ سال اشتباه غذا خوردید!
      شما می گید من هر روز کتاب شما رو می خونم هر روز به هدفم فکر می کنم،به قول دکتر این دردی رو دوا نمی کنه!شما باید مفهوم جلد روی کتاب و اسم کتاب”رفتار درمانی چاقی” رو متوجه باشید.
      شما به وزن ایده آل خودتون که از زیبایی مهمتر به سلامتیتون کمک به سزایی می کنه باید برسید
      امیدوارم هر وقت که این توصیه من رو خوندید و متوجه شدین ادامه مسیر رو با انرژی بیشتر وبا نوع نگاه متفاوت تری قدم بزارین.
      با آرزوی بهترین ها برای شما

  2. Mahyar hemmati می‌گه:

    سلام دکتر جان از شما ممنون هستم که لاغری خیلی تو زندگیم تاثیر گذاشته

  3. sara می‌گه:

    Salam doctor jan.khobi
    Shad bashid.be omide laaaaghaariiii doostaan

  4. اسی می‌گه:

    اقای دکتر مداح
    سلام و عرض ادب و احترام!
    من میخوام چاق بشم!گشنم که میشه،یکم غذا میخورم سیر میشم اشتها ندارم زیاد :(
    یه کوچولو راهنمایی کنید ممنون میشم!
    موفق و سلامت باشید.

  5. ژیلا می‌گه:

    در مورد قهوه و کاکایو هم اطلاعات بدید. من هر روز قهوه تلخ می خورم. به کاکایو البته نه خیلی شیرین هم علاقه دارم ایا این روند لاغری رو مختل میکنه؟ از آقای سهیل نیساری از شاگردان دکتر مداح رژیم گرفتم

  6. seyed mona elahi می‌گه:

    سلام دکترسال نومبارک.دکتر من ۹۳/۱به شمامراجعه کردم برای رژیم شیردهی ولی بخاطراراده کم نتونستم وزنم رو بیشترازده کیلو کمترکنم

  7. seyed mona elahi می‌گه:

    کمک میخوام ازتون دکتر الان دیگه شیر نمیدم چون بچم دوسالش تموم شده میخوام یه رژیم غیربارداری داشته باشم ممنون میشم اگه کمکم کنین ۹۳ بودم شدم ۸۳ یه بچه هم دارم شوهرمم خیلی رو چاق بودنم حساسه ممنون میشم اگه کمکم کنید خودمم رنج میبرم ازچاق بودنم ولی نمیدونم چراکم اراده شدم قبل ازبارداری هم اومدم خودمو به وزن عادی رسوندم بعد زایمانم چاق شدم که اومدم نتیجه ام این شد میشه وزن هرماهم روبراتون بذارم تا بتونم اینجوری خودمو لاغرکنم؟؟؟ ممنون میشم

    1. محسن مداح می‌گه:

      سلام
      حتما یه بار باید ملاقات بشین
      رشت زندگی می کنید؟

  8. زینب حسن پور دیوشلی می‌گه:

    با سپاس از نوشتار مفید و آموزنده شما امیدوارم بزودی مطالب جدیدی در سایت قراردهید

  9. محبوبه می‌گه:

    سلام آقای دکتر گرامی و محترم
    از اینکه چندین سال هست افتخار دارم از روشهای تغذیه ای شما استفاده کنم خیلی خوشحالم.
    یک سوال راجع به شیردهی داشتم: آیا اینکه کسی زنتیکی کم شیر باشد صحت علمی دارد؟ بطوری که افزایش وزن نرمال نوزاد را سبب نشود و نیاز به شیر کمکی پیش بیاید؟

    1. admin می‌گه:

      سلام بله تولید شیر همه مادران کافى به یک اندازه نیست و برخى مادران علیرغم تغذیه مکفى و نوشیدن اب کافى ممکن هست بدلیل تولید ناکافى رفلکس هاى تولید شیر و هورمون هاى ان
      شیر کافى تولید نمى کنند.
      در این صورت با تأیید ناکافى بودن رشد کودک نیاز به شیر کمکی یا شروع زودتر غذاى کمکی تحت نظر پزشک وجود خواهد داشت.
      موفق باشید.

  10. محبوبه می‌گه:

    با سلام و تشکر از پاسخ خوبتون درباره شیرمادر
    فرزند من علیرغم اینکه من دچار دیابت بارداری نبودم با وزن ۴۶۰۰ به دنیا آمد. و باتوجه به کم شیری من، دوماه وزن گیری اش در حد مینیمم نرمال بود. البته با شروع شیرکمکی (آپتامیل اچ آ) به روند طبیعی رسید. آیا خطراتی در بزرگسالی ممکن است او را تهدید کند؟ من چطور میتوانم به سلامت آینده اش کمک کنم؟

  11. ترانه می‌گه:

    جناب اقای دکترمداح من تهران زندگی میکنم ٨٨کیلوهستم باقد١۶٩اینقدردکتررفتم ونتیجه نگرفتم خسته شدم همکارم بعدازامدن به مطب شمانتیجه گرفت خواهش میکنم یک دکتردرتهران مثل خودتون معرفی کنیدخیلی برام مهمه خواهش میکنم

پاسخ دادن به محبوبه لغو پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>